آتش به اختيار

مطالباتی که به مثابه ۱۰ فرمانِ مهم فرمانده ارشد ميدان مبارزه در جنگ فرهنگی برای افسران جنگ نرم قابل ارزيابی است. اما محل سخن در اين يادداشت کليدواژه مهم «آتش به اختيار» و تعريف جايگاه آن در منظومه بيانات و مطالبات ايشان از جنبش دانشجويی است.

رهبر انقلاب از دستور آتش به اختيار در ذيل مطالبه چهارم خود از تشکلهای دانشجويی و البته همه «هستههای فکری و عمليِ جهادی، فکری، فرهنگی در سرتاسر کشور» استفاده کردند: «تلاش جدّی و همهجانبه برای غلبه دادن گفتمان انقلاب در دانشگاه»(۱۳۹۶/۰۳/۱۷). مطالبهی مهمی که در سالهای اخير از همه نيروهای مومن و انقلابی در گستره وسيعتری از دانشگاه يعنی کل جامعه داشتهاند. انقلابیگری و تفوق گفتمان انقلاب يکي از مهمترين مطالبات و البته نگرانیهای ايشان در همهی سالهای اخير بوده است. حالا رهبر حکيم انقلاب برای غلبه گفتمان انقلابی در دانشگاه و بلکه کل جامعه خطاب به همهی افسران جوان جنگ نرم میگويند: «بايد خودتان تصميم بگيريد، فکر کنيد، پيدا کنيد، حرکت کنيد، اقدام کنيد.»(۱۳۹۶/۰۳/۱۷)

اما آيا فرمانده يک فرمان مطلق و هميشگی برای آتش به اختيار صادر کرده و از افسران خواسته است که کاملا مستقل از فرماندهی اقدام کنند؟ رهبر انقلاب خود به اين سوال پاسخ میدهند: «البتّه در جنگ، قرارگاه مرکزی وجود دارد که دستور میدهد، امّا اگرچنانچه رابطهی قرارگاه قطع شد يا قرارگاه عيبي پيدا کرد، اينجا فرمانده دستورِ آتش به اختيار میدهد. خب شما افسرهای جنگ نرميد -قرار شد شما افسران جوان جنگ نرم باشيد- آنجايی که احساس میکنيد دستگاه مرکزی اختلالی دارد و نمیتواند درست مديريّت کند، آنجا آتش به اختياريد.»(۱۳۹۶/۰۳/۱۷) و در همين ديدار میفرمايند: «نوع برخورد با مشکلات درون نظام، بايد علاججويانه و طبيبانه باشد. طبيب، گاهی اوقات به مريض خودش هم ممکن است تشر بزند، يک حرف تلخی هم بزند، امّا مقصودش معالجهی او است. در مقابلهی با دشمن، نوع برخورد بايد قاطع و صريح و طبق برخورد خود او -که خصمانه است- خصمانه باشد؛ امّا در داخل و با نظام، نه؛ دلسوزانه، علاججويانه و مانند اينها.»(۱۳۹۶/۰۳/۱۷)

از اين بيان مشخص است که اين اختيار برای گشودن آتش، اولاً در ذيل مطالبه تلاش فکری، فرهنگی، سياسی برای غلبه گفتمان انقلاب در جامعه و دانشگاه است و ثانياً علاججويانه و دلسوزانه و ثالثاً در حالتی است که دستگاههای فکری و فرهنگی و سياسی دچار اختلال شده و يا وظايف طبيعی خود را انجام نمیدهند. اين همان معنا و تلقی رهبر انقلاب از کليدواژه «افسر جوان جنگ نرم» است که در سالهای گذشته بارها بر آن تأکيد کرده بودند: «در اين جنگ نرم، شما جوانهای دانشجو، افسران جوان اين جبههايد. نگفتيم سربازان، چون سرباز فقط منتظر است که به او بگويند پيش، برود جلو؛ عقب بيا، بيايد عقب. يعني سرباز هيچگونه از خودش تصميمگيري و اراده ندارد و بايد هر چه فرمانده میگويد، عمل کند. نگفتيم هم فرماندهانِ طراح قرارگاهها و يگانهای بزرگ، چون آنها طراحیهای کلان را میکنند. افسر جوان تو صحنه است؛ هم به دستور عمل میکند، هم صحنه را درست میبينيد؛ با جسم خود و جان خود صحنه را میآزمايد. لذا اينها افسران جوانند؛ دانشجو نقشش اين است. حقيقتاً افسران جوان، فکر هم دارند، عمل هم دارند، تو صحنه هم حضور دارند، اوضاع را هم میبينند، در چهارچوب هم کار میکنند.»(۱۳۸۸/۰۶/۰۸)

با اين نگاه و با اين تعريف از افسران جوان جنگ نرم، رهبر انقلاب تکليف را هم مشخص میکنند: «گاهي اوقات انسان احساس میکند دستگاههای مرکزی فکر و فرهنگ و سياست و مانند اينها دچار اختلالند، دچار تعطيلند... اين دستگاه اختلال پيدا کرده که مسئلهی اصلی را از مسئلهی فرعي تشخيص نمیدهد و يک مسئلهی اصلاً بیاعتبارِ بیاهمّيّت فرعی را بهعنوان يک مسئلهی اصلی، درشت میکنند. وقتی اينجوری دستگاههای مرکزی اختلال دارند، آنوقت اينجا جای همان آتش به اختياری است که عرض کردم.»(۱۳۹۶/۰۳/۱۷)

یالثارات الحسین علیه السلام...